Guido, 9 juni 2008
Bhutan Timphu

Jhomolhari Trek!

Dag vriendjes en vriendinnetjes!

Jongstleden eenentwintig mei stond de Champions League finale op het programma. Ondanks dit een Europese aangelegenheid is gaat dit in Azië ook niet zomaar voorbij. Vanwege het tijdsverschil tussen Bhutan en Nederland werd deze finale hier op 22 mei gespeeld. Zoals menigeen van jullie zal weten was het die dag precies 22 jaar geleden dat mijn moeder een, letterlijke, zware bevalling onderging aangezien er niet één, maar twee koters uit haar kropen. De tweede liet ook nog eens lang op zich wachten… (Ferdi is altijd al een luie donder geweest). Klokslag 12 uur werd ik niet alleen verrast door een telefoontje vanuit Zuid-Afrika maar ook met een slagroomtaart van mijn Bhutanese vrienden (zie foto’s). Echt geweldig, mijn verjaardag kon niet beter beginnen!
Op vrijdagavond 23 mei heb ik mijn verjaardag uitgebreid gevierd in the Wishbone-bar. Hier hebben we eerst een Italiaans buffet genuttigd en vervolgens hebben we tot de late uurtjes veel gedronken, gedanst en veel dingen gedaan die ik de volgende ochtend al niet meer herinnerde (wederom, zie foto’s).
Ik kan wel stellen dat mijn verjaardag geslaagd is! Als je jarig bent in Bhutan, ben je ook echt jarig. Alle vrouwen willen met je dansen (en daar houdt Guido wel van…) en iedereen is superaardig. Voorbeeld: Een vriend van Andreas (Deense vriend van me) kwam ook nog even langs maar schaamde zich dat hij geen cadeau had. Dat maakte mijn natuurlijk niets uit maar de Bhutanezen voelen zich er niet echt gemakkelijk bij. Dus wat deed deze alleraardigste man? Hij nam z’n ring van z’n vinger en schoof hem om die van mij. Ik zei dat ik dit echt niet kon accepteren maar meneertje stond erop. Ik heb hem maar een paar tequilashots gegeven aangezien ik me nu niet helemaal gemakkelijk voelde.
Ik moet ook zeggen dat een keer alleen jarig zijn ook wel leuk is. Is toch anders, als niemand je broer kent.

Twee dagen later vertrok ik samen met drie Japanners, Susumu (man, 41 jaar), Mayumi (vrouw, 34) en Keiko (vrouw, 37) de Himalaya in. Eén hele week lang wandelen met als hoogste punt de Bonte La op 4890 meter.
De woensdag ervoor had ik deze ‘medehikers’ al ontmoet en toen had ik tegen onze gids, Yeshey, mijn zorgen over Keiko al kenbaar gemaakt. Keiko is een alleraardigste vrouw maar kwam tegenover mij al gelijk over als een lief, klein, oud dametje die de kinderen snoepjes uitdeelt en als je haast hebt voor je loopt in een te smalle supermarktgang. Dit was natuurlijk een vooroordeel en misschien is ze wel uiterst fit hield ik mezelf maar voor.

Zondagochtend half 7, nadat ik voor het laatst internet had geraadpleegd om nog even naar de uitslag van Nederland - Oekraïne te informeren, stond de bus voor de deur om ons naar Drugyel Dzong (zie aflevering 4: Paro en een Australische Boeddhist) te brengen. Hier start en eindigt onze trek.
Aangekomen bij de Drugyel Dzong werden we al gelijk ontvangen met een heerlijk ontbijtje. Onze staff bestond uit 1 gids (Yeshey), 2 staff men, 1 cook en 2 horsemen die 11 paarden ter beschikking hadden gesteld om onze bagage, tenten, eten e.d. te dragen.
Dag 1 was redelijk simpel. In een rustig tempo liepen we naar onze eerst campsite genaamd Sharna Zampa. Op deze eerste dag loop je door de Paro Valley waardoor je je nog begeeft in bewoonde wereld. Op het punt waar we de Valley verlieten en begonnen te klimmen kom je bij de Army Checkpost. Dit is de laatste controle voor Tibet. Alle passanten dienen hun ‘road permit’ (neem road niet te letterlijk, deze is er nl. niet) te tonen. Even verderop scheidt de trail zich in twee richtingen. Eentje klimt steil naar Tibet en eentje klimt gestaag naar Sharna Zampa. Voor ons was het de bedoeling dat we optie twee namen. Aangekomen bij het kamp stonden de thee en koekjes al op ons te wachten. De staff loopt wat sneller dan wij en bouwt het kamp al vast op. Mooi makkelijk dus. In de avond ga je vroeg naar bed. Elke ochtend werden we om 6 uur gewekt dus na de vermoeiende dagen lig je ’s avonds al voor tienen te pitten.
Dag 1 verliep dus prima. Onze lieve, kleine, oude omaatje hield zich goed. Misschien oordeel ik toch te snel….
De term lieve, kleine, oude omaatje gebruik ik overigens met zeer veel respect voor alle lieve, kleine, oude omaatjes die onze wereld rijk is.

Dag 2. Vandaag een lange dag. Mijn lonely planet boekje schreef voor dat 8 uur wandelen een goed gemiddelde is. ’s Ochtends begon het gedonder… Onze alleraardigste Japanners zijn niet de snelste. Waar Guido in een minuut of 10 z’n spullen bij mekaar had doen de Japanners er gemiddeld drie maal langer over. Yeshey vertelde me dat dat altijd een probleem is met Japanners maar deze waren wel extreem langzaam. Tuurlijk, heb ik weer….
Daarnaast liep ons lieve, kleine, oude omaatje rond alsof ze rechtstreeks uit de Japanse versie van Sesamstraat kwam. Het leek wel alsof onze lieve Heer of één of andere Boeddhistische Guru haar met touwtjes bestuurt. Dat belooft dus wat….
En ja hoor: Ons lieve, kleine, oude omaatje was vandaag tergend langzaam. Ze begon te klagen over pijn aan de voeten. En dan hebben we alleen nog maar de makkelijkste dag gehad. Tijdens onze lunch deelde ze mee dat ze een voormalig gymlerares was. Susumu, Yeshey, Mayumi en ik waren ontzettend verbaasd hierover. Zij een gymlerares? Nou, ook al geeft ze gymles aan de kleuters dan wordt ze nog uitgelachen. Dat zal dan ook wel de reden zijn dat ze uit het vak is gestapt.
Na de lunch gaf Yeshey aan dat Mayumi en ik niet hoefden te wachten. Susumu en Yeshey bleven bij Keiko. Dus gingen we maar in ons eigen tempo vooruit. Na bijna 8 uur en één maal fout te zijn gelopen kwamen Mayumi en ik aan bij het kamp. Een goede twee uur later kwam ons omaatje ook aan…

Op dag 3 ben ik ontzettend verbrand. Vandaag kwamen we boven de boomgrens en met de zon en de wind die hierdoor vrij spel hebben gaat het hard met mijn Nederlandse huidje. We mochten trouwens niet klagen over het weer. De moesson heeft netjes gewacht tot 1 juni want sindsdien regent het elke dag maar tijdens onze trip hebben we alleen op de eerste dag een buitje gehad. ’s Avonds regende het wel maar dan zit je toch in je tent.
Vandaag was een bijzonder mooie dag waarop we klommen naar Jangothang. Dit is het Jhomolhari Basecamp op 4080 meter. Je kampeert op een open vlakte met prachtig uitzicht op de besneeuwde top van de Jhomolhari (7314m). Op deze hoogten kom je ook in de wereld van de yaks, blue sheeps en de marmots. ’s Avonds bij de briefing deelde Yeshey mee dat het voor Keiko het beste was om de volgende dag rust te nemen. Op dag 4 blijf je in het basecamp en kun je kiezen uit vier dayhikes. Keiko zag dit echter niet zitten. Dit kon ik wel begrijpen aangezien een hele dag in het camp ook niets is. Daarom besloten we maar de makkelijkste dayhike te kiezen die naar een groot bergmeer aan de voet van de Jhomolhari voert. Wel jammer want ik zag het wel zitten om een hike van 8 uur te doen naar de Jichu Drakye. Dit is een ander berg met de top op 6989 meter.
De volgende mededeling van Yeshey was nog meer teleurstellend. Op dag 5 klimmen we naar de Bonte La op bijna 5000 meter. Het is maar afwachten hoe onze lieve omaatje hierdoor komt. Mocht dit niet goed gaan dan is het beter om vanaf dag 6 een shortcut te nemen waardoor we dag 1 en 2 herhalen in de tegenovergestelde richting. Op zich oké natuurlijk. Gezondheid gaat immers voor alles. Maar Keiko haalde het bloed onder mijn nagels vandaan toen ze vertelde dat ze niet wist dat we zo hoog gingen. Ik vroeg haar: “Wat wist je wel?” “Nou, zei ze, ik heb 1 dag van te voren gekeken hoe de Jhomolhari Trek eruit ziet. Ik wist niet dat het zeven dagen was en dat we naar 5000 meter gingen”. Men, zoals m’n vader zou zeggen: Mien hand’n begin’n te jukk’n! Sorry, mijn plat is niet al te best. Vandaar deze vertaling: “Mijn handen beginnen te jeuken”.
Maar ja wat doen we eraan? We zien wel… hopelijk houdt ze zich goed.

Na de makkelijke dayhike die we op dag 4 hebben gehad begonnen we aan de zwaarste opgave van de Jhomolhari Trek: de beklimming van de Bonte La. Ik had er ontzettende zin maar ons omaatje begon steeds meer op een Sesamstraatpoppetje te lijken. Het zag er naar uit dat onze liever Heer steeds meer moeite had om de touwtjes te bedienen.
De dag begon al gelijk met een steile beklimming. Bovenop de top had ik een mooi uitzicht op de Jhomolhari, Jichu Drakye en de Tserim Kang (6789m). Toen de rest boven kwam waren deze toppen al bedekt onder een wolkendek. Haha, losers!
Na een pauze liepen we gestaag door naar twee grote bergmeren. Het water is bijzonder helder aangezien het allemaal smeltwater is van de Jhomolhari. Echt prachtig om te zien. Hier woonde ook een famlie in een tent. De vader is een yakherder. Deze mensen gaan slechts een keer of 5 per jaar naar beneden om yakvlees, melk e.d. te ruilen voor rijst. Deze mensen hebben dus nog nooit elektriciteit gehad. Wel balen voor ze, kunnen ze het EK niet zien….

Vlak voordat we het laatste stuk van de klim naar de Bonte La namen hadden we onze lunchpauze. Yeshey deelde mee dat Keiko ademhalingsproblemen had en dat ze daarnaast niet meer kon lopen. Fijn, dat wordt de shortcut dus
Boven de 4500 meter begon ik ook te voelen dat er toch wel weinig zuurstof in de lucht zat. Je loopt erbij alsof je dronken bent en hele kop zit vol alsof je superbrak bent (dit duidt er overigens niet op dat ik erg bekend ben met deze situaties ) Het zicht op de top helpt je er allemaal wel doorheen. Het geeft echt een kick als je op bijna 5000 meter staat de Himalaya kan overzien en de rest nog ziet puffen een paar honderd meter beneden je!
Wat ook vreemd was; hier op de top leefde een diehard FC Eibergen supporter…vreemd….(zie foto’s).

Nadat we de nodige kiekjes hadden genomen zijn Mayumi, Susumu en ik naar beneden gegaan. Je komt op plekjes die zo uit een schilderij getrokken zijn. Echt waar, bijzonder mooi! Alleen maar natuur, zoals het is. Niets is er aan veranderd, gewoon puur…
Op een gegeven moment kwamen we bij een afgrond. In de verte konden we het kamp zien alleen was de vraag. Hoe komen we daar? We besloten maar te wachten op Yeshey en Keiko. Toen zij arriveerden deelde Yeshey mee dat we even verderop zigzaggend naar beneden konden. Echter, het zal dan wel even duren voordat we beneden zijn. Yeshey zei me dat er ook een shortcut was die ik wel kon nemen. Prima, doen we dat.
Guido dus in z’n eentje naar beneden. Behoorlijk steil, maar het was op handen en voeten wel te doen. Nadat ik een paar honderd meter gedaald was, keek ik maar eens naar boven. Poeh, best steil… Nog een aantal meters lager keek ik over m’n voeten heen maar kon ik de vallei niet meer zien. Ik hield me vast aan een boomtak en besloot maar is doormiddel van een swingende beweging over mijn voeten heen te kijken. Zo gezegd, zo gedaan… Ik keek over mijn voeten heen en zag een rots die 300 meter lang ongeveer 100% verticaal was! Nou, dat doe ik dus nooit weer! Als ik dit land niet in een bodybag wil verlaten moest ik maken dat ik daar wegkwam. Via opnieuw een swingende beweging kon ik de rand boven me weer vastpakken waardoor ik weer grond onder m’n voeten had. Hier heb ik eerst een paar minuten gezeten om van de schrik te bekomen en ben toen naar boven geklommen. Ook levensgevaarlijk, maar ik had geen andere keus… Hierna heb ik me weer bij de groep aangesloten en ben maar gewoon zigzaggend naar beneden gegaan.

’s Avonds hebben we besloten om vanaf morgen de shortcut te nemen. Keiko had vandaag het laatste deel ter paard afgelegd, Mayumi had ontzettende last van altitude sickness en Susumu was gewoon te moe om morgen nog twee bergpassen van 4500 meter te nemen. Jammer, maar 3 tegen 1; Ik had er vrede mee. Gezondheid gaat voor alles. Twee maanden eerder is er immers nog een Duitse vrouw omgekomen tijdens deze trek. Yeshey zei dat ze alleen maar vlees wilde eten, geen voedsel wat is aangeraden tegen altitude sickness at, ontzettend dik was en ongetraind. De Bhutanese mentaliteit is dan: Tja, je vraagt er ook om… Zal wel gezellig zijn geweest: Yeshey met een weduwnaar en een yak met een lijk erop….

Dag 6 ging behoorlijk snel. Susumu en ik zijn in ons eigen tempo gaan lopen waardoor we om 11 uur al op de plaats waren waar we ons kamp zouden opslaan. 2,5 uur later, toen ons lieve omaatje ook was gearriveerd zijn we nog 1,5 uur doorgelopen om verderop ons kamp op te slaan. Yeshey was wel ff boos op ons. Hij is natuurlijk verantwoordelijk voor ons en maakte zich erg ongerust. Heeft-ie wel gelijk in.
Dag 7, toen we weer in de bewoonde wereld kwamen ging ook behoorlijk snel. Ik vroeg me echt af of Keiko ons de hele week voor de gek heeft gehouden want nu liep ze wel in een goed tempo. Ach ja, tis en blijf een apart mens.

Ik ben echt ontzettend blij dat ik deze trek heb gedaan. Het was een unieke ervaring en misschien heb ik wel een nieuwe passie ontwikkeld. Het was een ontzettende kick om op 5000 meter te staan, maar hoe zou het zijn om op de top van de Jhomolhari te staan? Niet dat ik verwacht dat ik dat kan. Maar stel je eens voor… de ene kant Tibet, de andere kant Bhutan…

Ik kan iedereen die ooit in de mogelijkheid is om Bhutan te bezoeken, aanraden om te overwegen een trektocht te doen. Met de nadruk op overwegen. Mocht u zichzelf namelijk herkennen in de in dit verslag gebruikte term lieve, kleine, oude omaatje dan raad ik het u ten zeerste af! 1. Voor u zelf en 2. voor uw medetrekkers.

Pa en ma, bedankt voor de financiële steun! Het was een onvergetelijke ervaring!

En oja: Ook nog bedankt voor de vele felicitaties die ik vanuit ons kikkerlandje heb mogen ontvangen. Voor de mensen die me een SMS hebben gestuurd: Je verwacht toch niet dat internationale telecommunicatie operationeel is in Bhutan? Toch bedankt.

De groeten en misschien tot de volgende keer!

Ps. Voor de mensen die meer foto’s willen zien: 23 juni ben ik weer thuis. Wees vrij om langs te komen.

Over 6 dagen is Guido jarig! Verras Guido met een belletje via Hallobuitenland.nl